Schamen

[Onze artikelen (en meer) over schaamte vind je onder deze tekst]

Wat is schaamte of gêne?

Schaamte is een heel onbehaaglijk gevoel. Je wilt het liefst door de grond zakken, of je hoopt dat je niet wordt gezien omdat er iets is gebeurd dat volgens jouw normen en waarden niet door de beugel kan. Het is dus iets heel persoonlijks.

Jij kunt je schamen voor iets dat anderen heel normaal vinden. Bijvoorbeeld je omkleden waar anderen bij staan, vroeger werd bij jou thuis “alles” afgeschermd dat met bloot te maken had of jouw kind heeft een brutale mond en zo heb jij het niet opgevoed. Je schaamt je voor het gedrag van je kind.

Bij schaamte ben je bang dat je door anderen niet geaccepteerd zult worden. Dat is echter helemaal niet altijd het geval, het is jouw gevoel, jij bent er bang voor. Je kunt je ervoor schamen dat jouw leven geslaagd is, dat je alles hebt wat je nodig hebt  en dat anderen zelfs de eerste levensbehoeften niet hebben, bij het zien van de beelden van armoede op tv.

Je kunt je schamen voor je partner die zich te opvallend gedraagt of dronken wordt op een feestje van een collega. Het kan ook andersom dat je partner zich voor jou schaamt, omdat jij een tattoo hebt bijvoorbeeld. Schaamte komt vaak voor. Het is echter niet gezond en niet wenselijk voor een leuk leven om je overal voor te schamen.

Schaamtegevoel in verschillende situaties

Meestal heb jij alleen last van je schaamte, het is een vervelend gevoel. Je kunt je schamen omdat anderen je voor schut zetten. Je kunt ook schuldgevoelens hebben tegenover anderen en je daarvoor schamen. Je wilt de vuile was niet buiten hangen, je schaamt je voor wat een ander naar buiten brengt wat jij liever binnenshuis wilt houden. Had je vroeger veel last van acne, dan ben je wellicht daarmee gepest op school, ook dan kan schaamte optreden, schaamte voor je uiterlijk.

Schaamte beïnvloedt je leven negatief. Sommige mensen die zich bijvoorbeeld schamen voor hun uiterlijk zullen zich terugtrekken uit het sociale leven. Ouders die zich schamen voor hun kind, zullen met dit kind niet snel op familiebezoek gaan. Word je gepest omdat je ouders zijn gescheiden en schaam jij je voor die scheiding? Dan voel jij je rot. Je wordt gepest en je schaamt je.

De angst dat jij gaat blozen zorgt ervoor dat je gaat blozen en daar schaam jij je dan voor en het liefste zou je willen verdwijnen. Als jij je altijd en overal voor schaamt ga dan in therapie, een leven vol schaamte is namelijk erg zwaar. Je kunt geholpen worden. Tips die je meteen kunt toepassen:

  • Denk hier eens over na: jij kunt niet weten hoe anderen over je denken, wat je daarvan denkt, speelt zich af in jouw hoofd.
  • Ook jij mag er zijn! Cijfer jezelf niet weg, je voegt wat toe om wie je bent en met alles wat je doet.
  • Praat over je schaamte met een bekende. Vind je dat moeilijk, neem een vertrouwenspersoon of coach, ook bij schaamte helpt het om erover te praten. Je moet daar wel een drempel over, maar weet dat jij niet de enige bent.