Stoppen met piekeren - voorbeelden - Zelfvertrouwen.com
Stoppen met piekeren voorbeelden
4 december 2018 
in Angst

Stoppen met piekeren voorbeelden

Stoppen met piekeren: 3 valkuilen!

Wil jij je dwangmatig piekeren tegen gaan? Dan sta je voor een moeilijke opgave. Je moet leren tegen je angst– en schuldgevoelens in te gaan en er niet aan toe te geven. Als je geleerd hebt dat geruststelling vragen en controleren even opluchting geeft, dan is het best begrijpelijk dat je dit gedrag niet zomaar opgeeft.

Vergelijk het eens met wat een alcoholverslaafde meemaakt als die aan het afkicken is. De zucht naar alcohol is niet zomaar weg. Voor mensen die dwangmatig piekeren geldt hetzelfde. Ze mogen niet langer meer toegeven aan wat hun dwanggedachten en angst van hen vragen.

Voorbeeld #1 De jeukende wond vergelijking

In therapie wordt vaak de ‘jeukende wond- vergelijking’ gemaakt. Bij een wond die jeukt heb je grote neiging om eraan te krabben zodat de jeuk verdwijnt. Je weet dat je je dan heel even beter voelt, omdat het gevoel weg is, maar tegelijkertijd houd je de wond open en vergroot je de kans op infecties. De wond geneest niet.

Zo werkt het ook met dwangmatig piekeren. Elke keer als je ergens over piekert en je schuldig of angstig voelt, krijg je de behoefte om geruststelling te vragen of te controleren. Dit zorgt voor een tijdelijk effect, maar zorgt er ook voor dat het dwangmatig piekeren blijft. De wond blijft open.

We bespreken een aantal valkuilen bij dwangmatig piekeren. Informatie hierover voorkomt dat je erdoor misleid wordt. Fred Sterk en Sjoerd Swaen noemen in hun boek, Ruimte voor jezelf, ook deze drie valkuilen.

Valkuil #1 Ik moet obsessies wegdrukken

Gedachten verbieden of uitbannen is een belangrijke valkuil, omdat je er juist het tegenovergestelde mee bereikt.

Meestal komen de gedachten die je probeert te verdringen juist twee keer zo hard terug.

Van dit verschijnsel bestaat een bekend  experiment om dit te toetsen. ‘het experiment van de roze olifant’. Probeer de volgende drie minuten maar eens niet aan een roze olifant te denken. Je zult merken dat het onmogelijk is de gedachte aan een roze olifant weg te krijgen.

Zo werkt het ook met dwanggedachten. Kun je nagaan hoe moeilijk het zal zijn voor jou om gedachten die voor jou veel kwalijker zijn, uit je hoofd te krijgen.

Het wegdrukken van een obsessie zorgt er juist voor dat je er meer en vaker last van krijgt.

Je kunt beter proberen een dwanggedachte eerst toe te laten en hem dan eventueel te laten ‘voorbijgaan’. Probeer er eens vanaf een afstandje naar te kijken en tegen jezelf te zeggen: ‘Daar heb je die dwanggedachte weer, het is alleen maar een gedachte, ik trek me er niets van aan. Laat die gedachte maar komen. ’ Een dwanggedachte toelaten is namelijk niet hetzelfde als de wens uitvoeren waar je aan denkt.

Het bovenstaande experiment is er in verschillende varianten, zoals het experiment van de witte beer of de gele auto’. Het principe is hetzelfde.

Valkuil #2: Denken staat gelijk aan doen

Obsessies zijn vaak misleidend en verwarrend. Het lijkt of het echt waar is wat je denkt en dat echt gebeurd is of zal gebeuren waar je bang voor bent. Manon uit voorbeeld 1 kan honderd keer gedacht hebben dat zij die klant iets heeft aangedaan en ook honderd keer om geruststelling hebben gevraagd aan haar ouders.

Steeds zal weer blijken dat zij die klant niets heeft aangedaan. Hieruit kunnen we opmaken dat denken niet gelijk staat aan doen. Aan iets ‘verkeerds’ denken wil dus niet zeggen dat je echt iets verkeerds doet of wilt doen.

“Tussen denken en doen loopt een hele brede scheidslijn. Blijf dat altijd in je achterhoofd houden”

Voorbeeld #2 Niet naar handelen

Een psycholoog gebruikte ooit het volgende voorbeeld. Iemand die seksuele gevoelens heeft voor minderjarige kinderen en daar ontzettend van schrikt, mag daar aan denken, zolang hij er maar niet naar handelt.

Het deel van onze hersenen dat op overleven is gericht, houdt ons echter waakzaam voor gevaar. Dit betekent dat we eerst allerlei negatieve en ‘rare’ dingen moeten denken voordat we kunnen besluiten ze niet uit te voeren. In bovenstaand voorbeeld werkt dit als volgt.

Stap 1 Een ouder persoon die seksuele gevoelens heeft voor een minderjarig persoon zal denken: Als ik dicht in de buurt kom van een minderjarig persoon dan zal ik proberen fysiek contact te maken.

Vervolgens komt stap 2 Hij/zij distantieert zich van die gedachte en besluit er niet naar te handelen, door fysiek afstand te behouden. Mensen die dwangmatig piekeren schrikken echter zo erg van de eerste gedachte uit stap 1, dat ze niet meer aan stap 2 toekomen. Ze blijven gevangen in de angst dat ze de ‘rare’ gedachte uit stap 1 zullen uitvoeren.

Stoppen met piekeren Hangmat

Valkuil #3: Als ik een schuldgevoel heb ben ik schuldig

Deze valkuil sluit aan bij de vorige: Je denkt: ik voel me schuldig dus ik ben ook schuldig! Je neemt je schuldgevoel als bewijs voor je eigen ‘slechtheid’. In plaats van rustig en van een afstand te bekijken of je schuldgevoel terecht is.

“Mensen met een dwangstoornis hebben altijd een geldige reden om nog eens extra naar hun schuldgevoel te kijken, vaak als gevolg van een verkeerd signaal”

Zodra je geconfronteerd met signalen uit je brein die te maken hebben met dwanggedachten, kun je proberen deze naast je neer te leggen. Dan zeg je tegen jezelf: Bedankt voor dit bericht, maar ik weet dat dit alleen maar om een dwanggedachte gaat.

De persoon die last heeft van de dwanggedachte ‘ik ga straks seksueel contact aan met minderjarige kinderen’ zou dan tegen zichzelf kunnen zeggen. ‘Bedankt brein dat je met deze gedachte komt, maar ik besluit hier niets mee te doen.’

Heb je behoefte aan meer verduidelijking over piekeren. Dan verwijs ik je graag naar ons eerste artikel over ‘stoppen met piekeren’. Klik op deze link en ontvang tips om te stoppen met piekeren.

Heb je naar aanleiding van bovenstaand artikel behoefte aan een uitgebfeid stappenplan om piekeren tegen te gaan? Klik dan op deze link om naar het artikel: ‘Stoppen met piekeren stappenplan’ te gaan. Natuurlijk mag je ook een reactie geven op dit artikel hieronder. Wij zijn blij met reacties en reageren op jouw opmerkingen. Dankjewel!

Reactie plaatsen