50! ZELFVERTROUWENTIPS
Ebook gratis 50 ZelfvertrouwentipsDIRECT GRATIS DOWNLOADEN

Page content

article content

Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out

Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out? Ontdek onze info:

De meeste mensen die te maken krijgen met een burn-out verliezen een deel van hun zelfvertrouwen. Een burn-out overkomt vaak de mensen die ijverig en serieus hun werk doen. Zulke mensen zijn kritisch op zichzelf. Dat verandert nauwelijks nadat zij een burn-out hebben gekregen.

Als kritische mensen merken dat ze bijna geen werk meer verzetten, gaan zij zichzelf verwijten maken en ze voelen zich schuldig. Dit kan het zelfvertrouwen aantasten (1). Gelukkig is dit zelfvertrouwen weer terug te winnen. Daarover gaat dit waardevolle artikel.

Het effect van een burn-out op je zelfvertrouwen

In dit ‘Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out’ artikel gaan we dieper in op het begrip overspannenheid en burn-out en geven we aan wat de mogelijke oorzaken en symptomen zijn.

We geven wat tips en aanbevelingen in hoe je ermee om moet leren gaan. Ook op basis van persoonlijke ervaringen. Hopelijk geven deze tips en aanbevelingen jou de mogelijkheid je zelfvertrouwen weer te hervinden.

Wat is overspannen zijn of burn-out raken en wat doet dit met jouw zelfvertrouwen?

Burn-out (totaal opgebrand) raken en overspannenheid zijn stress-gerelateerde aandoeningen waarbij verschillende klachten optreden zoals vermoeidheid, prikkelbaarheid en emotionele labiliteit.

Meestal wordt burn-out opgevat als een vorm van overspannenheid waarbij het chronische karakter en vermoeidheid meer centraal staan (2). Mensen met een burn-out zijn vaak lange tijd uit het arbeidsproces en ervaren moeilijkheden om terug te keren.

Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out vrouw

Recente cijfers over burn-out en overspannenheid

Overspannen zijn of burn-out raken komt steeds meer voor. Het aantal mensen dat kampt met overspannenheid of een burn-out door werk neemt toe. Volgens het Centrum voor Beroepsziekten bestond ruim 40 procent van alle meldingen bij bedrijfsartsen in 2017 uit klachten die hiermee samenhangen.

De oorzaak ligt volgens het Centrum voor Beroepsziekten voor de hand. In sectoren als dienstverlening, onderwijs en gezondheidszorg neemt de druk op het personeel bijvoorbeeld toe (3).

Om je een beeld te geven van de omvang van het probleem, kijk dan eens naar de volgende cijfers: Bijna 123.000 nieuwe patiënten zijn in 2016 met overspannenheid gediagnosticeerd. Het gaat om 43.400 mannen en 79.500 vrouwen. Maar liefst 13 procent van de werknemers ervaarde in 2015 burn-outklachten (2).

Oorzaken van een burn-out?

Wat zijn de oorzaken van een burn-out? Of iemand burn-out raakt, hangt af van de persoon en de situatie. Zowel stressfactoren uit de omgeving als persoonlijke eigenschappen spelen een rol bij het ontstaan van overspannenheid en burn-out.

De omgeving alleen is niet doorslaggevend. Minstens zo belangrijk is hoe iemand hier tegen aankijkt en ermee omgaat. Iedereen reageert anders op stress (4). Je leest hieronder een aantal veelgehoorde oorzaken van een burn-out. Bijna altijd zullen meerdere oorzaken spelen. Kijk voor jezelf of je ze herkent.

Oorzaken burn-out #1 | Moeite met NEE zeggen

Wanneer je moeite hebt om NEE te zeggen, dan krijg je het in je werk lastig. Je wilt niemand teleurstellen en je krijgt steeds meer op je bord. En mensen maken er bewust en onbewust misbruik van. Je mag leren assertief te zijn. Geen NEE durven zeggen is een veel voorkomende oorzaak van burn-out. Een assertiviteitstraining biedt uitkomst. Je voorkomt daarmee veel ellende.(4,7)

Oorzaken burn-out #2 | Sociaal onzeker

Ben je sociaal onzeker, dan heb je niet alleen moeite om assertief te zijn, maar je gaat ook sociale situaties uit de weg of je houdt je mond terwijl je graag tijdens vergaderingen had willen zeggen het ergens niet mee eens te zijn. Dit gaat ten koste van je zelfvertrouwen. Collega’s gaan anders op jou reageren, waardoor jij weer anders op hen reageert (4,7).

Oorzaken burn-out #3 | Angst om te falen

Iedere vorm van faalangst is uiteindelijk funest voor je hele functioneren. Altijd maar angst hebben dat je iets niet goed doet, zorgt ervoor dat alles wat je doet teveel energie kost. Ook de innerlijke dialoog met jezelf is niet bevorderlijk voor je functioneren (4,7).

Oorzaken burn-out #4 | Gedrevenheid

Ben je erg gedreven dan denk je vaak: ‘Nog vlug even dit of nog vlug even dat’. Het is altijd teveel. Deze gedrevenheid of zelfs passie is een veel voorkomende oorzaak van burn-out.

Wanneer je de pech hebt dat alles wat je aanraakt verandert in goud, dan loop je het risico dat je niets van de buit wilt missen en keihard blijft doorgaan. Want je ziet immers overal kansen.

Je raakt op den duur totaal gefocust op het benutten van je kansen en bent niet meer te houden. Je denkt dat een week tien dagen heeft en nog kom je te kort (4,7).

Oorzaken burn-out #5 | Verantwoordelijkheidsgevoel

Een andere oorzaak van burn-out is teveel verantwoordelijkheidsgevoel. Een zeker gevoel van verantwoordelijkheid is goed. Maar wanneer het niet jouw organisatie is, er ergens iets misgaat en jij voelt je er keer op keer verantwoordelijk voor, kun je de bui al zien hangen. Je raakt burn-out. (4,7)

Oorzaken burn-out #6 | De wens tot controle

Controleren is een taak van accountants. Wanneer jij alles onder controle wilt houden, dan is het al snel te veel. Zelfs je wéns om controle te hebben is al teveel van het goede. Je mag leren leven met de ‘prettige zekerheid dat alles in dit leven absoluut onzeker is’ (4,7).

Oorzaken burn-out #7 | Onverwerkte emoties en gevoelens

Soms gebeurt het dat een gebeurtenis uit je verleden je nog dagelijks parten speelt. Er is dan sprake van posttraumatische stress.

Alles wat je doet kost veel extra kracht omdat je iets wilt loslaten dat steeds bij je is. Het is verstandig wanneer je dat eerst op een veilige en vertrouwde manier laat oplossen. Een extra burn-out kun je missen als kiespijn (4,7).

Oorzaken burn-out #8 | Niet functionele overtuigingen en waarden

Omgevingscultuur kan ook een oorzaak zijn van burn-out. Je hebt van je ouders en omgeving normen en waarden meegekregen waarmee je in conflict komt. Eerst trouwen, dan samenwonen, eerst sparen, dan pas kopen, of geen relatie aangaan met iemand die uit een andere cultuur komt. Ook met je geloof kun je in conflict komen (4,7).

Oorzaken burn-out #9 | Conflicten of spanning thuis of op het werk

Er is weinig zo uitputtend als conflicten of spanning. In de thuissituatie kun je denken aan financiële of relatieproblemen. Op het werk kan een moeilijke relatie met een collega of leidinggevende tot heel veel negatieve energie leiden.

Je loopt het risico om er de hele dag mee bezig te zijn en je hebt moeite om je te concentreren op je werk. Ieder conflict zorgt voor een verkeerde focus en het gevolg is spierspanning die weer leidt tot chronische stress en vervolgens burn-out (4,7).

Oorzaken burn-out #10 | Verlies van zekerheid

Je grootste klant gaat naar de concurrent, je bent binnenkort je baan kwijt, of je vrouw of man heeft een ander. Een grote klant gaat failliet en betaalt zijn rekening niet. Of je wordt ineens ernstig ziek en het is niet zeker of je nog beter wordt. Hoe ga je verder? Je mag leren leven met de prettige zekerheid dat alles in dit leven absoluut onzeker is (4,7)

Oorzaken burn-out #11 | Teveel willen

Als je een organisatorisch wonder bent, is het waarschijnlijk geen probleem als je veel wilt. Vrouwen zijn hier vaak beter in dan mannen. Ben je iets minder organisatorisch begaafd, dan is werk, plus een secretariaat hier en een voorzitterschap daar, al snel te veel. Als daar kinderen, hobby’s, sport en familie bijkomen dan kun je wachten op een burn-out (4,7).

Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out man zit

Symptomen van een burn-out

Wat zijn de symptomen van een burn-out? Een aantal veel voorkomende symptomen van stress vind je hieronder op een rijtje. Afhankelijk van de klacht zijn deze in een vroeg of laat stadium te herkennen.

Slapeloosheid, overmatige transpiratie, trillen en beven, vermoeidheid, prikkelbaarheid/snel geïrriteerd zijn, piekeren, neerslachtigheid, veranderde eetlust, huidproblemen, duizeligheid, hartkloppingen, verhoogde bloeddruk, verminderde weerstand, concentratieproblemen (5,6). Verderop in het artikel bespreken we welke van deze symptomen bij onze persoonlijke ervaringen zichtbaar waren.

Behandeling van burn-out

Burn-out blijkt goed te behandelen met cognitief gedragstherapeutische interventies. Een behandeling bestaat doorgaans uit verschillende fasen. In de eerste fase van de therapie is klachtenreductie het doel. De conditie verbetert en lichamelijke klachten nemen af. De andere twee fasen bestaan uit het aanleren van vaardigheden en het onderzoeken van disfunctionele gedachten die de symptomen in stand houden. Deze fasen worden in willekeurige volgorde doorlopen.

Bij het aanleren van vaardigheden kun je denken aan het vergroten van assertiviteit, verbeteren van timemanagement of verbeteren van conflicthantering. De disfunctionele gedachten hebben vaak betrekking op de gedachten die je heeft over je eigen rol als werknemer, over je collega’s of over de organisatie waar je voor werkt. Deze gedachten zijn disfunctioneel, wanneer het leidt tot niet-helpend gedrag en de symptomen in stand houdt.

Behandeling betekent dus ook dat je bereid bent om je eigen gedachten en gedrag te onderzoeken en waar nodig te veranderen. Daarnaast komt het voor dat mensen na behandeling kiezen voor verandering van functie of werkplek (6).

Mijn eigen zeer persoonlijke ervaringen met overspannenheid

Zelf ben ik ook door overspannenheid een aantal maanden uit het arbeidsproces geweest. Bij mij speelde vier werk gerelateerde oorzaken een rol.

  • De hoeveelheid werk die ik gedurende een langere periode op mijn bord kreeg, wat er toe leidde dat ik regelmatig in de avonduren doorging met werken. Een werktelefoon heeft daar zeker niet in meegeholpen.
  • Gebrek aan ervaring in de functie. Achteraf gezien was een paar jaar werkervaring voor deze baan te weinig.
  • De aard van de werkzaamheden. Ik weet nu dat ik mij in een werkveld bevond dat niet goed bij mij paste. Mijn kwaliteiten liggen ergens anders.
  • De relatie met mijn direct leidinggevende. Ik had geen goede klik met deze persoon. Heel vervelend, maar daar konden wij beiden niets aan doen. Een klik is er of die is er niet. Bovendien lagen onze opvattingen over invulling van de werkzaamheden vaak uiteen.

Daarnaast spelen persoonlijkheidskenmerken een rol:

  • Zoals de meeste mensen die te maken krijgen met overspannenheid ben ook ik iemand die overdreven kritisch is naar zich zelf toe en absoluut geen fouten wil maken.
  • Bovendien heb ook ik moeite met ‘NEE’ zeggen. Gebrek aan assertiviteit heeft zeker een belangrijke rol gespeeld.
  • Maar ook een aantal psychische klachten speelde een rol. Wanneer je niet lekker in je vel zit, kan het voor mensen een uitlaatklep zijn om lekker te gaan werken. Je kunt er energie van krijgen. Daarbij is het belangrijk te doen waar je goed in bent. Maar niet lekker in je vel zitten in combinatie met allerlei negatieve werk gerelateerde factoren werkt natuurlijk niet bevorderend.

Welke symptomen ervaarde ik?

  • Ik sliep slecht en onregelmatig en in de weekenden had ik weinig energie om nog iets te ondernemen.
  • Ik oogde vermoeid en afgeleid op mijn werk. Ik keerde me soms in mijzelf.
  • Concentratieproblemen door piekeren op elk mogelijk moment van de dag. Dus ook in de avonden en weekenden.
  • Een paar dagen voordat ik mij ziek begon te melden kreeg ik last van lichte borstpijn en lichte koppijn bij het opstaan uit bed. Dit soort signalen moet je gelijk serieus nemen, ook al zijn ze op dat moment ‘licht van aard’. Het is een teken dat er iets niet goed gaat.

Tips om overspannenheid of burn-out te voorkomen

Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out relax

Hieronder deel ik een paar praktische tips, die hopelijk wat sturing kunnen geven.

Tip 1 Denk niet dat een burn-out jou niet kan overkomen

Pas op voor denkfouten, waarmee je voor jezelf probeert te beargumenteren dat het allemaal wel mee valt. Als je nog nooit een burn-out  hebt gehad is het nauwelijks voor te stellen hoe dit is en dat het überhaupt bestaat. De gedachten die ik continu voor mijzelf produceerde waren de onderstaande: Kijk voor jezelf maar eens of je ze herkent.

‘Op mijn leeftijd krijg je geen burn-out, want daarvoor ben ik fysiek nog te sterk. Een burn-out is iets voor oudere mensen.’

‘Ik moet gewoon even doorzetten.’

‘Er komt vanzelf een periode dat het weer minder druk wordt.’ Buiten het feit dat je niet altijd kunt voorspellen of het inderdaad rustiger gaat worden in jouw baan, kan de drukte ook weer toenemen.

‘Ik moet niet zeuren ik moet gewoon nog wat harder werken dan komt het vanzelf goed.’

‘Het ligt alleen aan mij dat het niet lekker loopt op het werk. Ik moet gewoon gaan presteren’

Neem de signalen dus serieus en bespreek ze met vertrouwelingen in je omgeving of met de huisarts.

Tip 2 Houdt een gezonde dosis scepsis bij terugkeer in je oude werkplek.

Mensen schamen zich ervoor het aan te kaarten bij hun direct leidinggevende, want wat zullen mensen wel niet denken en wat betekent dit voor mijn perspectief  binnen deze organisatie?

Dat is eigenlijk helemaal niet een rare beredenering, want een burn-out doet jouw carrière natuurlijk geen goed. Mensen die te maken krijgen met een burn-out hebben minder kans om door te groeien binnen de organisatie waar ze bezig zijn.

Verplaats je eens in de gedachten van jouw werkgever? Kun je het ze kwalijk nemen dat jij niet de eerste persoon bent waar ze aan denken als er een nieuwe uitdaging is, met extra verantwoordelijkheden en druk binnen de afdeling waar jij werkzaam bent?

Geen ervaring

Hou er rekening mee dat je werkgever waarschijnlijk geen ervaring heeft in het omgaan met mensen die te maken krijgen met burn-out. Je kunt lang niet altijd rekenen op een juiste aanpak van werkgeverskant en dat is in sommige gevallen best te begrijpen. Maar je mag jezelf best afvragen of jouw werkgever jou überhaupt nog wil terugzien in deze baan.

Een gezonde dosis scepsis van jouw kant is echt niet gek. Verwacht niet dat de werkgever de schuld bij zich zelf gaat zoeken. Jij bent degene die een probleem heeft, niet zij.

Terwijl een werkgever wel degelijk een verplichting heeft jou weer terug in het werk te begeleiden. Maar misschien moet je jezelf afvragen of dit wel de plek is waar jij thuis hoort.

Tip 3 Laat je niet ontmoedigen bij een terugval

Nadat ik een week of twee thuis heb gezeten, ben ik langzaam aan weer begonnen met wat uurtjes mee te draaien. Dit alles in samenspraak met leidinggevende en bedrijfsarts.

Wat ik opvallend vond was dat bij terugkeer een aantal simpele taken plotseling als lastig werden ervaren. Ik voelde daar druk bij.

Een teken dat er kennelijk echt iets geknakt was op het moment dat ik een paar weken daarvoor besloot uit het werkveld te stappen. Het is ook niet makkelijk als je weet dat mensen vanaf nu misschien over je schouder meekijken. Neem gewoon even een stap terug. Kennelijk heb je te veel hooi op de vork genomen.

Ook in de daaropvolgende banen heb ik last gekregen van kleine terugvallen. Blijf voorzichtig en luister goed naar je lichaam. Het kan heel gunstig uitpakken als je even een dag rust pakt.

Meldt je gewoon een dagje ziek of neem een verlofdag op. Vaak kan deze ene dag er net voor zorgen dat je weer in je ritme komt. Bij mij is dat in ieder geval een beoogd recept gebleken.

Tip 4 sommige mensen herstellen volledig

Mijn grootste angst is altijd geweest dat ik gevoelig zou blijven voor een burn-out omdat ik dit nu eenmaal een keer heb ervaren. Veel mensen zullen dit gevoel herkennen.

Maar een psychotherapeut heeft mij gerustgesteld door aan te geven dat je lichaam na een aantal jaar weer volledig kan herstellen.

Het helpt natuurlijk niet om elke keer de grens maar weer te blijven opzoeken. Maar inmiddels ben ik drie jaar verder en ben er van overtuigd dat als ik iets doe wat ik leuk vindt en waar de druk om te presteren lager is dan ik gewend ben, ik gewoon weer kan functioneren.

Tip 5 Ga iets doen wat je leuk vindt en waar je goed in bent

Het is natuurlijk makkelijk gezegd. Je hebt een hypotheek die je moet aflossen en je hebt een dure huishouding. En vervolgens wordt je geadviseerd om iets anders te gaan doen met een lager salaris in het vooruitzicht.

Maar realiseer je wel dat je nog verder van huis bent als je burn-out raakt. Denk dus goed na over welke mogelijkheden er zijn om eventueel een nieuwe carrière op te bouwen. Jouw zelfvertrouwen groeit als je iets doet waar je goed in bent en wat je leuk vindt.

Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out happy

Van groot belang is ook de realisatie dat er meer is dan alleen werken in het leven. Waar liggen jou waarden in het leven? Wat geeft je energie? Leuk en knap als je dat in een reactie hieronder wilt opschrijven:

Geraadpleegde bronnen:

1.Dalen van, F, Gezondheidsnet (2016). Geraadpleegd op 5 maart 2018. https://www.gezondheidsnet.nl/stress-en-burn-out/6-vragen-over-een-burn-out

2.Volksgezondheidenzorg.info (2017). Geraadpleegd op 27 februari 2018 https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/overspannenheid-en-burn-out/cijfers-context/huidige-situatie#definities. Uit: Verschuren et al., 2011.

  1. Rozing,D (2018) Vaker burnout of overspannen door werk. Geraadpleegd op 27 februari 2018. https://nos.nl/artikel/2193612-vaker-burn-out-of-overspannen-door-werk.html
  2. SamenSterkZonderStigma (2018). Geraadpleegd op 27 februari 2018 https://www.samensterkzonderstigma.nl/stigma-en-werk/psychische-aandoening-op-werkvloer/burn-out/?gclid=Cj0KCQiA2snUBRDfARIsAIGfpqEBgrqw5q7tCjQwvHeqLO7Z8vuZx-bFIrgRmEdIAoRquT4NV1VECw8aAhnBEALw_wcB

5.Te Riele, A. (2018)  http://www.anneliesteriele.nl/5.3/posttraumatische_stress.html. Geraadpleegd op 27 februari 2018.

  1. https://www.ggzgroep.nl/klachten/burn-out
  2. Verheijden,J. (2017) top 14 oorzaken van een burn-out. https://www.verheijdenconsult.nl/blog/top-14-burnout

Comment Section

0 reacties op “Zelfvertrouwen opbouwen na een burn-out

Plaats een reactie